Liên hệ với chúng tôi để giải đáp thắc mắc của bạn

Khám phá kiến thức mới cùng Minh Đức Tax

Thuế TNCN hộ kinh doanh: Thuế suất 17% tính trên lợi nhuận, hộ kinh doanh cần làm gì?

Tháng mười hai 2, 2025
Minh Đức Tax

Bộ Tài chính đề xuất áp dụng thuế suất 17% cho hộ kinh doanh từ năm 2026 thay cho thuế khoán. Liệu chính sách này có khả thi, hộ kinh doanh nhỏ có gặp áp lực? Hãy cùng Minh Đức Tax phân tích chi tiết.

I. Bối cảnh & nội dung chính của dự thảo thuế TNCN hộ kinh doanh

Trong dự thảo sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân, một trong những đề xuất đáng chú ý là áp dụng thuế suất 17% tính trên thu nhập tính thuế (lợi nhuận) cho hộ, cá nhân kinh doanh khi doanh thu vượt ngưỡng do Chính phủ quy định. Mục tiêu là tăng tính công bằng và khuyến khích minh bạch sổ sách thay vì áp thuế khoán chỉ dựa trên doanh thu.

II. Cách tính thuế (17% trên lợi nhuận) — công thức & ví dụ

Công thức cơ bản

Thuế TNCN phải nộp = (Doanh thu chịu thuế – Chi phí được trừ hợp lý) × 17%

Ví dụ minh họa

Giả sử một hộ kinh doanh trong năm có:
• Doanh thu: 1.000.000.000 đồng
• Chi phí hợp lý (hóa đơn, chứng từ đầy đủ): 700.000.000 đồng
→ Thu nhập tính thuế = 300.000.000 đồng → Thuế TNCN = 300.000.000 × 17% = 51.000.000 đồng.

III. So sánh: 17% trên lợi nhuận vs. thuế theo tỷ lệ doanh thu

Thuế theo tỷ lệ doanh thu (thuế khoán)

Ưu điểm: Đơn giản, ít thủ tục, phù hợp hộ nhỏ, ít chứng từ.
Nhược điểm: Không phản ánh chi phí thực tế — hộ có chi phí lớn vẫn chịu mức thuế tương đối cao.

Thuế trên lợi nhuận (17%)

Ưu điểm: Công bằng hơn; thuế phản ánh đúng lợi nhuận thực tế; khuyến khích minh bạch sổ sách.
Nhược điểm: Đòi hỏi quản lý chứng từ, sổ sách tốt; có chi phí thuê kế toán hoặc dịch vụ kế toán.

So sánh con số: nếu tỷ lệ khoán là 5% trên doanh thu trong ví dụ trên thì thuế khoán = 1.000.000.000 × 5% = 50.000.000 đồng (nhỏ hơn 51 triệu trong ví dụ). Tuy nhiên, kết quả ngược lại nếu chi phí thấp — điều này cho thấy không có phương pháp “một kích cỡ phù hợp với mọi người”.

IV. Chọn phương pháp phù hợp theo mô hình kinh doanh

Lựa chọn phương pháp nên dựa vào đặc thù ngành, cấu trúc chi phí và khả năng quản lý sổ sách:

· Nên chọn 17% trên lợi nhuận khi: ngành có chi phí đầu vào lớn (sản xuất nhỏ, nhà hàng, chế biến, F&B, cơ sở sản xuất) — vì lợi ích giảm thuế khi chi phí hợp lệ cao.

· Nên cân nhắc thuế khoán khi: ngành có chi phí thấp và hoạt động đơn giản (một số dịch vụ, bán lẻ nhỏ) — nếu chi phí quản lý sổ sách sẽ tốn kém hơn lợi ích thuế.

· Trường hợp chuyển đổi: nếu hộ quyết định mở rộng, tăng doanh thu — cân nhắc chuyển sang mô hình doanh nghiệp

V. Kết luận & gợi ý hành động

Dự thảo thuế TNCN với đề xuất thuế suất 17% tính trên lợi nhuận là bước đi hướng tới sự công bằng thuế. Tuy nhiên, không có công thức duy nhất phù hợp với mọi hộ kinh doanh — lựa chọn phụ thuộc vào chi phí, quy mô và kế hoạch phát triển.